Centrum Jeugd & Gezin door Bas Köhler
Waterstof - Krant van Waterland - nr. 26, september 2007

Redactioneel

Iedereen verdacht? Houdt Grote Broer ons in de gaten? De eerste Waterstof van dit seizoen is net zo wantrouwig als het nieuwe kabinet. Dat wil graag achter de voordeur kijken om te zien of we het wel goed genoeg doen. Burgers lijken wel potentiële verdachten te zijn over wie zo veel mogelijk informatie moet worden verzameld. Zo slaapwandelen we de surveillance-maatschappij binnen, waarschuwt Jelle van Buuren. Maar noch voor VVD’er Fred Teeven noch voor SP’er Jan de Wit is privacy een absoluut recht: die vrijheid mag best wat worden ingeperkt als dat de veiligheid dient. En dan ook maar wat minder rechtvaardigheid, als dat de welvaart vooruithelpt? Grootverdieners verdedigen hun vrijheid met een beroep op marktwerking. Maar hetzelfde argument wordt al jaren gebruikt om het minimumloon laag te gehouden, aldus Paul de Beer. Reinder Rustema vindt dat het kapitalistisch systeem best kan functioneren zonder marketing: de ‘handel in aandacht’ moet uit ons leven verdwijnen. Wim Couwenberg en Dick Pels kruisen de degens over het belang van hun moerstaal. Hoe belangrijk is het Nederlands als cultuurtaal voor de toekomst van onze nationale identiteit? Wibren van der Burg reageert op eerdere pleidooien voor het oprichten van een nieuwe vrijzinnig-democratische partij. Henkjan Laats beschouwt vanuit Bolivia de Europese integratie in het algemeen en het gesleutel aan de ‘grondwet’ in het bijzonder. En om het allemaal nog erger te maken: Waterland gooit de voordeur geheel open en gaat webloggen!

Inhoudsopgave

1. Veiligheid
   • Iedereen potentieel verdacht, door Jelle van Buuren
   
   
   • Kiest de VVD voor vrijheid of veiligheid?, door Fred Teeven
   
   
   • Iedereen verdacht?, door Jan de Wit
   
   
2. De beleidsagenda voor Algemeen Geluk, door Brechtje Paardekooper - Column


3. Macht aan de top, verantwoordelijkheid aan de onderkant, door Paul de Beer


4. De handel in aandacht, door Reinder Rustema


5. Ezel, door Manuel Kneepkens - Gedicht


6. Nederlands
   • Taalstrijd ook in Nederland?, door Wim Couwenberg
   
   
   • Taalverdediging als landsverdediging: antwoord aan Couwenberg, door Dick Pels
   
   
7. De hoognodige transformatie van Europa, door Henkjan Laats


8. Vrijzinnigheid als brede onderstroom, door Wibren van der Burg


9. Waterland lanceert Waterlog!


10. Intellectueel trouwt vrouw


11. Banningprijs 2008


12. Donaties
    
13. Agenda
    
14. Volgende Waterstof
    
15. Colofon

Veiligheid

Iedereen potentieel verdacht - Jelle van Buuren
Het gevaar van een overheid die zich als Big Brother gedraagt is de afgelopen jaren bijgezet in het rijtje hopeloze clichés van zonderlinge privacyvoorvechters die als Don Quichottes ten strijde trekken tegen windmolens. Uitgerekend nu privacy onder instemmend gemompel van de meerderheid van de bevolking wordt weggezet als “schuilplaats van het kwaad”, creëert de overheid een controlepotentieel waarbij menig autoritair leider zich de vingers zal aflikken. Lees meer

Kiest de VVD voor vrijheid of veiligheid? - Fred Teeven
De VVD zal zich altijd inzetten voor de bescherming van de vrijheden van burgers. Maar, waarschuwt Tweede-Kamerlid Fred Teeven, bescherming van de veiligheid is óók een kerntaak van de overheid. Soms kan het nodig zijn de vrijheden van burgers wat in te perken, om op de langere termijn een veilige én vrije samenleving te handhaven. Lees meer

Iedereen verdacht? - Jan de Wit
Privacy is geen absoluut recht dat altijd en overal boven andere belangen gaat, stelt SP-kamerlid Jan de Wit. Het belang van de bestrijding van criminaliteit en terrorisme kan ertoe leiden dat de privacy van burgers wordt ingeperkt. Zolang scherp is afgebakend welke bevoegdheden politie en justitie precies hebben, en de burger voldoende rechtsbescherming geniet, is er geen reden om doemscenario’s te schetsen. Lees meer

Column

De beleidsagenda voor Algemeen Geluk - Brechtje Paardekooper
Regeren is eigenlijk heel gemakkelijk, als je vooral en voornamelijk het geluk van je burgers in het vizier houdt. Je kunt als politicus geluk misschien niet direct bewerkstelligen, maar je kunt wel veel voorwaarden scheppen. Lees meer

Topinkomens

Macht aan de top, verantwoordelijkheid aan de onderkant - Paul de Beer
Topbestuurders verdedigen hun exorbitante salarissen met een beroep op 'marktwerking'. Aan de onderkant van het loongebouw wordt met eenzelfde argument het minimumloon al jaren laag gehouden. Maar klopt die redenering wel? Paul de Beer vertelt waarom beide vliegers niet opgaan. Lees meer

Marketing

De handel in aandacht - Reinder Rustema
Marketing wordt in het algemeen ervaren als een noodzakelijk kwaad. Maar zou het kapitalistisch systeem niet even goed functioneren zonder reclame? De handel in aandacht moet uit ons leven verdwijnen. Want de ideeën en producten die goed zijn voor onze planeet trekken nu aan het kortste eind. Lees meer

Gedicht

Ezel - Manuel Kneepkens
Lees meer

Nederlands

Taalstrijd ook in Nederland? - Wim Couwenberg
Hoe belangrijk is het Nederlands als cultuurtaal voor de toekomst van onze identiteit? Kosmopolitische intellectuelen lijken de eigen taal te willen afschaffen ten gunste van het Engels. Die lichtzinnigheid moet worden bestreden met een bewuste taalpolitiek. Maar het is de vraag hoe Nederlands gezind onze maatschappelijke bovenlaag nog is. Lees meer

Taalverdediging als landsverdediging: antwoord aan Couwenberg - Dick Pels
Couwenberg geeft teveel toe aan een nationalistisch taalsentiment. Maar woorden zijn geen soldaten, en de taal is niet dwingend verbonden met andere elementen van de nationale identiteit. En hoe toekomstgericht is een natie die krampachtig vasthoudt aan een taal die ons niet verder brengt dan Hoek van Holland, Lobith en Kortrijk?
Lees verder Lees meer

Europa

De hoognodige transformatie van Europa - Henkjan Laats
Onze Man in La Paz spreekt weer. Onderwerp van zijn Boliviaanse bespiegeling is de Europese Grondwet. Of beter gezegd: de 'democratische blamage' die hij daarin ontwaart, juist als je bedenkt wat voor levendige debatten er in Zuid-Amerika over grondwetten plaatsvinden. Lees meer

Vrijzinnigheid

Vrijzinnigheid als brede onderstroom - Wibren van der Burg
Is het tijd voor een vrijzinnige partij, zoals onlangs in Waterstof bepleit door onder andere Meine Henk Klijnsma en Dick Pels? Wibren van den Burg vindt van niet. Beter is het daarom te proberen in álle partijen het vrijzinnig geluid te versterken: een brede vrijzinnige beweging kan het broodnodige tegenwicht bieden tegen populisme, fundamentalisme en onverdraagzaamheid. Lees meer

Weblog

Waterland lanceert Waterlog!
Waterland start naast Waterstof met een weblog, Waterlog (waterlog.wordpress.com) geheten. Met behulp van het weblog wil Waterland meer op de actualiteit inspelen. Een weblog is natuurlijk ook interactiever en geeft bezoekers de mogelijkheid om direct op artikelen te reageren. Op het Waterlog zullen niet alleen politieke essays verschijnen maar ook luchtiger en persoonlijker beschouwingen. Schrijvers zijn onder meer publicist Dick Pels, filosoof Remko van Broekhoven, journaliste Marcia Luyten, webloggers Dylan van Rijsbergen (Nemo Droomt) en Brechtje Paardekooper (brechtje.nl); columnisten Els Veenis en Duncan van Rijsbergen.

Oproep voor redactrice Waterstof

Intellectueel trouwt vrouw
‘Boer zoekt Vrouw’ is inmiddels aangevuld met ‘Boer trouwt Vrouw’. Ja, ja, zover kan het komen. En wij zijn weer op zoek naar een redactrice. Drie nog altijd aantrekkelijke, belezen en fraai articulerende heren én één dito dame – tezamen de huidige redactie van Waterstof vormend – gaan graag een verstandshuwelijk aan met een vijfde persoon, bij voorkeur een dame. Zij beschikt – evenals wij – over schrijfplezier, een aardig netwerk en een paar uur per week om kosteloos voor Waterstof te werken. Eén avond per maand vergaderen, enkele keren per dag mailen, en zo nu en dan ook zelf een stuk schrijven. Ben je geïnteresseerd, neem dan contact op met: info@waterlandstichting.nl

Banningprijs 2008

Zeker weten!
‘Durf voor jezelf te denken, tegen alle gezag in’, was het devies van de filosoof Kant. Die geesteshouding keert zich tegen allerlei absolute zekerheden, staat principieel open voor kritiek en botst dus met alle vormen van fundamentalisme. In alle godsdiensten en levensbeschouwingen, inclusief het seculiere humanisme, treffen we dogmatische en meer vrijzinnige stromingen aan. Overal, onder andere binnen het christendom en de islam, zijn nieuwe persoonlijke vormen van geloof en spiritualiteit in opkomst. Dat past in de Nederlandse traditie en identiteit, die wordt gekenmerkt door kritische zin, openheid en pluralisme. Dit roept verschillende vragen op. Is onzekerheid een voorwaarde voor het open democratische debat? Of heb je juist zekerheden nodig (bijvoorbeeld die van een heilig boek zoals de bijbel of de koran) om politiek te kunnen handelen? Is jouw levensovertuiging alleen maar een persoonlijke inspiratiebron of heeft zij ook gevolgen voor je mening over de samenleving en de politiek?


Schrijf naar aanleiding hiervan een compact en prikkelend essay van maximaal 2000w, en stuur dit vóór 31 december 2007 naar banningprijs@zingeving.net Inzenders mogen niet ouder zijn dan 35 jaar. In april 2008 worden vier essays genomineerd. De prijs bestaat uit € 1000 en publicatie van het winnende essay in Socialisme & Democratie. De genomineerde niet-prijswinnaars winnen € 250 en publicatie in een speciale bundel met het juryrapport. De jury bestaat uit Marjo Buitelaar, Mare Faber, Frits Groeneveld, Dick Pels (voorzitter), Albert Jan Kruiter, Richard Esser en Mieke Groen. Voor meer informatie zie www.zingeving.net

Donaties

Als modale verdiener gaat u er een kwart procentje op achteruit. Intussen geeft het kabinet zichzelf 10% opslag. Dat is nog eens nivelleren! Toch besluit u om te doneren aan Waterland. Waterland werkt, maar zonder geld. Dat geldt voor de redactie van Waterstof en voor de Waterleiding: het bestuur van Waterland. We vernieuwen de website en organiseren activiteiten. Dat kost allemaal niet veel, maar wel veel meer dan we hebben. Daarom doen we een beroep op de lezers van Waterstof: word DONATEUR VAN DE WATERLANDSTICHTING. Dit kost €20,- (meer mag ook) en je geniet meteen van de voordelen van het donateurschap. Het in november verschenen Sociaal-Kapitalistisch Manifest (inmiddels tweede druk) wordt gratis aan alle nieuwe donateurs toegestuurd. Verder krijg je korting bij alle Waterlandactiviteiten (zoals debatten). Natuurlijk houden wij je ervan op de hoogte hoe we het geld besteden. Stort €20 of meer op gironummer 3029840 t.n.v. de Stichting Waterland en stuur een e-mail met je adresgegevens naar info@waterlandstichting.nl Je ontvangt dan een welkomstbrief en het manifest. Wacht niet langer, word nu DONATEUR!

Agenda

Ze leren niks meer 28 september
Het Nederlandse onderwijs heeft al tientallen jaren te maken met een ongebreidelde vernieuwingsdrift. Maar het onderwijs lijkt er geen baat bij te hebben. Integendeel, het regent klachten van leerlingen, studenten, leerkrachten en ouders over het dalende niveau, het schrijnende gebrek aan begeleiding en de toenemende bureaucratie en regelgeving. Bovendien eisen bezuinigingen en schaalvergroting hun tol. RUG-filosoof Hans Harbers leidt een debat tussen Presley Bergen (BON), Sarah Blom (lerarenopleiding UvA), Roel Bosker (hoogleraar onderwijskunde RUG) en Wolbert van Wageningen (adjunct-directeur Augustinus College). Kritische scholier Sywert van Lienden, voorzitter van het Landelijk Komitee Scholieren (LAKS), spreekt een column uit. Tijd: 20.00-22.00 uur. Plaats: USVA, Munnekeholm 10, Groningen. Toegang gratis. Info: 050-3635463 of dwarsdiep@bureau.rug.nl Zie ook www.dwarsdiep.nl

De avond van de nationale identiteit 28 september
Onze nationale identiteit, dubbelpaspoorters en de Nederlandse canon - het zijn onderwerpen die al jaren hoog op de agenda staan. Kosmopolis en FORUM organiseren hierover samen met de WRR een debatavond met James Kennedy (hoogleraar Nieuwe Geschiedenis VU), Pauline Meurs (WRR), Naema Tahir (schrijfster), Jan Vaessen (Openluchtmuseum), Clark Accord (schrijver), Soula Notos (theatermaker/actrice), Sadik Harchaoui (FORUM) en Rachida Azough (Kosmopolis). Eerder in deze week verschijnt het WRR-rapport Identificatie met Nederland. Aanmelden vóór 23 september bij Judy Sijlbing (j.sijlbing@forum.nl) of 030-2974321. Aanvang: 19:30u. Plaats: Nieuwe Kerk, Dam, Amsterdam.

Wat ons bindt: drie lezingen 2 oktober
De laatste jaren lijken de kloven in de Nederlandse samenleving alleen maar groter te worden. Autochtoon en allochtoon, moslim en christen: we leggen steeds meer de nadruk op de verschillen. Tot nu toe zijn de discussies weinig succesvol en is er eerder sprake van verharding en polarisatie dan van verzoening en toenadering. Wat hebben wij, ondanks alle verschillen, gemeenschappelijk en waar liggen de wortels van die overeenkomsten? Op 2 oktober spreken Herman Vuijsje, journalist en publicist, en Thomas Spijkerboer, hoogleraar migratierecht aan de VU, over onze gezamenlijke normen en waarden. Op 9 oktober spreken hoogleraar wijsbegeerte Hans Achterhuis en hoogleraar management diversiteit en integratie Halleh Ghorashi over `Verschil moet er zijn! Omgaan met echte en vermeende tegenstellingen`. Op 16 oktober gaat hoogleraar godsdienstwijsbegeerte Willem B. Drees in gesprek met Hans Alma, hoogleraar psychologie en zingeving, over: `Met of zonder God: tussen monomythe en polythiek`. Plaats: De Rode Hoed, Keizersgracht 102, 1015 CV Amsterdam. Aanvang: 20.15u. Toegang € 8/ € 7 CJP/65+/Stadspas/ collegekaart). Passe-partout drie lezingen: € 20/ € 17. Reserveren: 020-6385606 of rodehoed@rodehoed.nl Info: www.rodehoed.nl

The pornographic universe: celebration or extinction of desire? 2 oktober
Porn has carved its way into mainstream society: look at the millions of porn sites on the Internet, billboards of naked ladies on the streets, the increasing number of breast implantations and even vaginal ‘corrections’. Does this mean the wet dream of the porn lover has become reality? Are we living in a PORNOGRAPHIC UNIVERSE, a world where sex is access unlimited? Or is it an omen of the moral bankruptcy of our culture – where sexuality degenerates in an erotic boredom and desire eventually extinguishes?
With: professor Jos de Mul (Erasmus University Rotterdam – winner of the Socratesprice 2003 with the book Cyberspace Odyssey), Judith Visser (writer of the award winning novel Tegengif [Antidote]), Rob van Gerwen, PhD (University of Utrecht), Florian Waldvogel (curator of Witte de With), Dylan van Rijsbergen (Historian, Internet publicist and co-founder of the liberal think tank Waterland). Moderator: Awee Prins, PhD (Erasmus University Rotterdam – writer of the best-selling book Uit Verveling [Out of Boredom]).
Entrance free; limited seats. Note: restricted to visitors 18 years or older.
More information: http://www2.eur.nl/studium/pornographicuniverse.html

Voor elkaar of uit elkaar? 4 oktober
Symposium over individualisering, globalisering en solidariteit. Heeft de solidariteit in ons land nog toekomst? Hebben mensen nog iets voor elkaar over of valt de samenleving steeds meer uit elkaar in losse individuen? Debat n.a.v. de presentatie van het boek Voor elkaar of uit elkaar? (Aksant). De auteurs Paul de Beer (Waterland, zie foto) en Ferry Koster bieden het eerste exemplaar aan aan Piet Hein Donner, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarna volgt een debat met Ruud Koopmans (VU), Evelien Tonkens (UvA), Kees Goudzwaard (ULeiden). Tot slot kruisen de Tweede Kamerleden Paul Tang (PvdA) en Jan Jacob van Dijk (CDA) de degens over de toekomst van de solidariteit in Nederland en de rol van de overheid daarbij. Aanvang: 13.30u. Plaats: De Burcht, Henri Polaklaan 9, Amsterdam. Deelname gratis. Aanmelden vóór 21 september via www.deburcht.nl of 020-6241166.

Ethiek in oorlogstijd 5 oktober
Thomas More lezing door Michael Walzer (Princeton University): 'War and Death. Reflections on Today's Meaning of Just War Theory'. Met een interview door Marcel Becker (Radboud Universiteit Nijmegen). Aanvang: 15:00u. Plaats: De Rode Hoed, Keizersgracht 102, Amsterdam. Inlichtingen: Soeterbeeck Programma, Radboud Universiteit Nijmegen.


De shockdoctrine 11 oktober
In de 20e Globaliseringslezing presenteert de Canadese onderzoeksjournaliste Naomi Klein haar nieuwe boek De shockdoctrine: de opkomst van het rampenkapitalisme. Met Lilianne Ploumen (dir. Cordaid en kandidaat voorzitter PvdA), Bart-Jan Krouwel (Rabobank), Kees Vendrik (GroenLinks) en Marcia Luyten (denktank Waterland) als voorzitter. Ditmaal waarschuwt Klein voor de in haar ogen desastreuze gevolgen van westerse bemoeienis in rampgebieden. Zij herkent hier het gedachtegoed van de econoom Milton Friedman. Haar onderzoek in Irak, Azië, New Orleans en Argentinië toont aan hoe zogenoemde shocks worden gebruikt om een land opnieuw te programmeren. Zoals de shock van oorlog in Irak, de economische shock in Latijns-Amerika en de shock van natuurrampen in het tsunami-gebied in Azië en in New Orleans na de orkaan Katrina. Naomi Klein is journalist en schrijver van de internationale bestseller No Logo. Aanvang: 20.30u. Toegang: € 12,50 / € 9,50 met korting. Plaats: Felix Meritis, Keizersgracht 324, 1016 EZ Amsterdam. Reserveren: 020-6231311 of receptie@felix.meritis.nl Info: www.felix.meritis.nl

Linkse Lente en Indiaanse Zomer in Zuid-Amerika: een historische kans voor Europa? 16 oktober
Vertegenwoordigers van de Europese Unie gaan in debat met Miguel Palacin uit Peru, Blanca Chancosa uit Ecuador, Luis Evelis uit Columbia en Rodolfo Lopez uit Bolivia, allen invloedrijke inheemse leiders uit de Andes en Amazone. Zij stellen vraagtekens bij de huidige inmenging van de Europese Unie in Zuid-Amerika en doen voorstellen over hoe het beter zou kunnen. Onderwerpen van de discussieavond zijn de nadelige effecten van biobrandstoffen, grote infrastructuurprojecten en vrijhandelsverdragen. Organisatie: CEADESC, Cross Cultural Bridges, CMC Mensen met een Missie, Both Ends en Waterland. Aanvang: 20.30u. Toegang gratis. Plaats: De Balie, Kleine-Gartmanplantsoen 10, 1017 RR Amsterdam. Info: 020-5535100 en www.debalie.nl

Volgende Waterstof

• Zin en onzin van het gezin
• Wijnand Duyvendak over de milieubeweging
• Roy Voragen over Indonesië

Colofon

Redactie: Remko van Broekhoven, Jelle van Buuren, Bas Köhler, Brechtje Paardekooper, Dylan van Rijsbergen, Dick Pels.

Waterstof

Waterstof verschijnt rond het midden van elke maand, met een deadline voor kopij op de eerste van elke maand. Artikelen in Waterstof hebben een gemiddelde omvang van 1000-2000 woorden, essays maximaal 3000 woorden. Zij zijn niet stoffig en academisch, maar vlot en polemisch geschreven, want bestemd voor een groot publiek. Ook kortere bijdragen zoals boekbesprekingen, polemieken, theater- of filmrecensies, politieke columns, pamfletten of gedichten zijn welkom. Daarnaast kunt u items opgeven voor de agenda (aankondigingen van lezingen, conferenties, voorstellingen etc.). U kunt uw bijdragen sturen naar: mailto:redactie@waterlandstichting.nl
De redactie beoordeelt binnengekomen bijdragen op hun kwaliteit, en behoudt zich het recht voor stukken te weigeren dan wel (na overleg) te wijzigen. U kunt zich gratis aanmelden voor Waterstof via de website http://www.waterlandstichting.nl/. Oude nummers van Waterstof worden verzameld in het archief, te bereiken via de knop 'Waterstof'’. Mocht u deze nieuwsbrief tegen uw zin ontvangen, dan is er iets misgegaan. Als u onderstaande link aanklikt, wordt u onmiddellijk uitgeschreven.

terug